Maviyemişin, gerek taze tüketim gerekse işlenmiş meyve sanayisi açısından sahip olduğu güçlü pazar, üreticilerin yüksek gelir elde etmesini ve ürünü çok daha değerli hale getirmekte, özellikle Avrupa’da maviyemiş tüketimi sebze-meyve alanında en hızlı ve dinamik şekilde gelişen ürünlerin başında gelmektedir.

Maviyemiş tüketime yönelik hızla artan talep, üretime yönelik faaliyetlere de hız kazandırmakta ve bu durum üretim üzerindeki güçlü rekabet baskını da beraberinde getirmektedir. Gerek ülkemizde gerekse uluslararası pazarda maviyemişe yönelik tüketim ve talep artışı girişimciler için yeni fırsatlara kapı aralamaktadır.

Bununla birlikte, girişimciler, tüketici ve süpermarket talepleri arasındaki doğru entegrasyon ve parelel üretim organizasyonu, ürünün satışına yönelik pozitif etki yapmaktadır. Öte yandan tüketicilerin maviyemişe yönelik beklentileri; kalite, pazardaki sunumu, satış süreci, görsel güzellik ve tazelik şeklinde kendini göstermekte ve bu durum maviyemişin global pazardaki başarısını etkilemektedir.

Maviyemişin global pazarlarda elde ettiği başarının sırrı diğer bütün ürünlerde olduğu gibi; ürünün kalite özellikleri, yetiştiricilik, hasat, hasat sonrası işlemler, boylama standardizasyonu, kalite ayrımı, ambalajlama işlemleri, pazar isteklerine uyumu ile oluşan zincir gibi faktörlerle açıklanabilmekte; maviyemiş işleme makine farkı ve ambalajlama işleminin katkısı ile ortaya çıkan standart kaliteli üretim ve istikrarlı tedarik, tüketici tatminini sağlamakta ve sürekliliği arttırmaktadır.

Dünyada blueberry olarak bilinen ve 1906 yılından bu yana ABD’de kültüre alınarak yetiştirilmesine rağmen, ancak 2000’li yıllarda Türkiye’ye egzotik bir tür olarak giren Maviyemiş, esasında Türkiye’nin birçok bölgesinde ve farklı iklim koşullarında üretilebilme potansiyeline sahiptir. Maviyemiş, verimsiz toprakta dahi yetiştirilebilecek bir ürün olmakla birlikte saksıda da yetiştirilebilmektedir. Kuşkusuz burada temel faktör, sulamanın ekonomik ve kontrollü yapılabilmesidir.

Ekonomik ömrü ortalama 35-40 yıl olan maviyemişin hasat sezonu ülkemizde istikrarlı bir şekilde 7-8 aya kadar uzatılabilmekte ve bu sayede ülkemiz önemli bir tedarikçi konumuna gelmektedir. Üretim ve hasadı yoğun el emeği gerektiren Yaban mersini, iş tedarik imkanı ve rekabetçi maliyet ile global pazarda ülkemize önemli bir avantaj sağlamaktadır.

Ülkemizde işsizliğin giderek arttığı bu dönemde birçok girişimci hem kendi işinin sahibi olmak hem ülke ekonomisine katkı sunmak hem de istihdama katkı sağlamak amacıyla yaban mersini yetiştiriciliği işine girmektedir. Bu durum gerek ülke içi üretim gerekse de ihracat alanında ülkemiz için önemli fırsatları da beraberinde getirmektedir. Dolayısıyla son yıllarda  ülkemizin Tarım ve Orman Bakanlığı’nın da desteğiyle gelişmekte olan talep ve tüketim trendine uyum stratejisi belirlemesi ve uygulaması maviyemiş üretiminin geleceğine yönelik takdire şayan bir girişim ve başarısı olarak değerlendirmek mümkündür.

Diğer bütün ürünlerde olduğu gibi maviyemişte de tüketicinin satın alma kararını etkileyen birçok faktör mevcut olmakla birlikte; istikrarlı kalite, ürün sunumu, istikrarlı ürün tedarik potansiyeli, rekabetçi üretim, iş fırsatarı değerlendirme ve gelişen çoğalan satışlar gibi faktörler ön plana çıkmaktadır.

Türkiye’nin Maviyemişte Global Pazar Potansiyeli yazısı ilk önce Safirberry üzerinde ortaya çıktı.

Karadeniz  Bölgesi başta olmak üzere Türkiye’nin birçok bölgesinde önemli bir üretim potansiyeline sahip olan maviyemişten fizibıl ölçek ve donanım baz alındığında 10 dekarlık bir alanda yapılan yatırım için 70-90.000 Euro arasında bir gelir sağlamaktadır.

Yurt dışı pazarında en yaygın bitki türleri arasında gösterilen maviyemiş 100 dekarlık üretim projesinin, Türkiye’deki zirai finans kaynaklar başta olmak üzere teşvik modelleri, miktarları, kazanç düzeyi gibi faktörlerle birlikte değerlendirildiğinde fizibıl ölçekli olarak ele alınacaktır.

Özellikle son zamanlarda artış gösteren sağlıklı ve doğal ürün talebinin, maviyemiş üretiminin önemini de arttırdığı gerçeği göz önünde bulundurulduğunda Tarım ve Orman Bakanlığı’nın da destekleriyle söz konusu meyvenin üretiminde önemli ölçüde artışın olabileceği hesaplanmaktadır.

Bununla birlikte Orman Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan “Maviyemiş-Likapa Eylem Planı” çerçevesinde Türkiye’nin birçok bölgesinde maviyemiş bahçelerinin kurulması ile birlikte üretimin yaygınlaşmasına parelel olarak maviyemiş yetiştiriciliğinden elde edilen verim de her geçen yıl daha fazla artmaktadır. Örneğin, 100 dekarlık yatırımın verimi 2.yıl 50.000 kg olurken 6.yıl tam verime yattığı yıl itirabiyle 200.000 kilogramı bulan meyve hasadı yapılabilecektir. Ayrıca 15 yıl boyunca daimi olarak bu miktarlarda üretiminin yapılabileceği de düşünülmektedir.

Bunun yanı sıra maviyemiş üretimine 700-900.000 sekantında yatırım yapmak isteyen kişi, kurum, şirket ve yatırımcı grubunun +100 dekarlık daha üretim planlayabileceği hesaplanmakta ve 100 dekar bahçe tesisini amaçlayan yatırımcılar, bir araya gelerek ‘Kollektif Grubu’ oluşturup verimi çok daha fazla olabilecek bir yatırımda bulunabilmektedir.

Öte yandan, ılıman iklim koşullarına kolay adapte olabilen maviyemiş yetiştiriciliğinde; yatırımın geri dönüşüm hızını ve karlılık seviyesini etkileyen birçok faktör bulunmaktadır:

Yatırım öncesi projelendirmeye bağlı olması başta olmak üzere,  maviyemiş yatırımı için doğru bölge, alan ve iklim seçimi, bölge iklimine uyumlu maviyemiş çeşit grubu seçimi, fide temin kaynağı ve kaliteli bitki seçimi, global pazar talepleri doğrultusunda üretim modeli hasat dönem ve süresi, işleme, boylama, ambalajlama, soğuk zincirde muhafaza, sevkiyat, teşhir faaliyetlerinin organizasyonun doğru planlanması, fidan çeşit, yaş ve ebadına göre saksı dizilimi ve projelendirmesi, sulamanın maviyemiş üretimine uyumlu olması için sulama sistemi, otomasyon, ozmos model seçimi, saksı seçiminde ayak yükseklik, su drenajı ve hava sirkülasyonu için delik adet ve ebadı, maviyemiş yetiştiriciliğine uyumlu substrat formülünün oluşturulması, fidan temin, seçim ve yerleştirme düzeninde çiçeklenme, tozlanmanın göz önünde bulundurulması ve dikim mesafeleri tespitinde bitki gelişim, bakım ve hasat düzenin değerlendirilmesi, maviyemiş yetiştiriciliğinde; yatırımın geri dönüşüm hızını ve karlılık seviyesini etkileyen başlıca faktörler olarak karşımıza çıkmaktadır.

Bununla birlikte, maviyemişe yatırım yapmayı planlayan kişi ve kuruluşların yetiştiricilik, hasat, hasat sonrası işlem, pazarlama ve dağıtım konularında bilgi ve tecrübe sahibi kuruluşlardan eğitim alarak paylaşım temini için kaynak bulmalarının önemli olduğunu belirtmek gerekir. Kaldı ki, yukarıda belirtilen koşullara uyumlu faaliyetlerin başarı ve kazancı arttıracağı unutulmamalıdır. Ayrıca kaliteli ve yüksek verimli üretimin, iç ve dış pazar talebi olan sertifikasyonlara uyumlu yetiştiriciliğin, satış potansiyeli ve istikrar noktasında belirleyici bir unsur olduğu bilinmektedir. Öte yandan üretici-tüketici arasında maviyemiş üretiminin her safhasında oluşturulacak entegrasyon ve senkronizasyon, elde verimin ve kazancın maksimumum düzeye taşınması için önemlidir.

Hasat, işleme, pazarlama ve müşteri kalitesi gibi faktörler arasındaki uyum ve koordinasyon, maviyemişin kaliteli değerden satışı için belirleyici olacaktır. Buna ek olarak entegrasyon zincirindeki halkalardan birinde yaşanacak olumsuzluğun ürünün değerini etkileyeceği ve karlılık seviyesini düşüreceği aşikardır.

Unutulmamalıdır ki, fidandan proje geliştirme ve meyve üretimine, hasattan tüketiciye kadar uzanan entegrasyon zincirinde yer alan kişi ve kuruluşlar ‘Türkiye’nin Maviyemiş Projesi’ için güçlü birer yönetici adayıdır ve bu noktada yapılacak doğru projelendirme, maviyemişin karlı, başarılı ve istikrarlı yatırımını zirve taşıyacaktır.

Türkiye’de son yıllarda Maviyemiş’e yönelik yapılan yatırımlar hız kazanmakta ve  Tarım ve Orman Bakanlığı’na bağlı Orman Genel Müdürlüğü tarafından geliştirilen “Maviyemiş-Likapa Eylem Planı” başta olmak üzere çeşitli projeler maviyemiş tarımsal kalkınmanın önemli yatırım sahalarından biri yapmaktadır.  Orman Genel Müdürlüğü’nün sağladığı desteklerin yanı sıra maviyemişin üretiminde yüksek kazanç sağlayan birçok faktörün olduğunu belirtmek gerekir.

Bu noktada, maviyemişin üretiminde yüksek kazanç sağlayan faktörleri başında global olarak maviyemiş yetiştiriciliğinde altyapı, ilk yatırımı, +dekar başına fidan dikim miktarının standart +400 adet ve sık dikimin 1.000 fidana kadar ulaşması gelmektedir. Öte yandan maviyemiş yetiştiriciliğinde saksıda üretim modeli alternatif olarak kullanılmakta ve bu durum ek maliyet oluşturmaktadır. Bununla birlikte, saksıda maviyemiş üretiminin sınırlı miktarda su kullanımına ihtiyaç duyduğu bilinmekte, sulama sisteminin kurulumunda ‘otomasyon’ veya ‘ozmos sistemi’ zorunluluğu yatırım maliyetini önemli ölçüde etkilemektedir.

Sonuç olarak, maviyemiş yetiştiriciliği son derece kolay olmakla birlikte yatırımın niteliği önemlidir. Dolayısıyla yatırımdan elde edilen verimi attırmak için yatırımın her safhasında profesyonel destek,  tecrübe, bilgi temin ve paylaşım, yatırımda başarı ve karlılığın artırılması için şarttır.

Maviyemiş Üreticiliğinde Verimlilik ve Kazancı Arttırmanın Yolları yazısı ilk önce Safirberry üzerinde ortaya çıktı.

Bununla birlikte ülkemizde yaban mersini olarak da bilinen maviyemiş üretiminde yer seçimi oldukça önemlidir.  Yer seçiminde, üretim alanının ¾’ünün güneş alması ve geç saatlerde gölge yerlerin tercih edilmesi ve toprak Ph’sının 4.5-5.0 düzeyinde olması gerektiği unutulmamalıdır.

Ilıman iklim kuşağına kolay adapte olabilme özelliğine sahip maviyemişin çeşit seçiminde birçok faktör etkili olmakla birlikte bu faktörlerin başında; farklı iklim koşullarının farklı soğuma süreleri olduğu gerçeğinden yola yörenin soğuklama sürelerine uyumu gelmektedir.

Asitli ve organik maddece zengin, defne, ormangülü, çam, kızılağaç veya ladin türlerinin karışık olarak yetiştiği alanlarda kolayca yetişebilen bir meyve türü olan maviyemişin üretiminde su miktarına ve kalite düzenine çok dikkat edilmesi gerekmektedir. Çok hızlı bir şekilde üretilerek satışa sunulabilen ve çok farklı alanlarda da kullanılabilen blueberry, toprak yetiştirildiğinde günlük 40 litrelik bir suya ihtiyaç duyarken saksıda yetiştirildiğinde ise bu oran 4 litreye kadar düşmektedir. Ayrıca su kalitesinde, PH, tuzluluk oranı (EC), bikarbonat miktarı ve belirli elementlerin oranları gibi unsurlar göz önünde bulundurulmalıdır.

Ülkemizde doğal olarak yetişiyor olma niteliği taşıyan ve birim alandaki getirisi hayli yüksek olan maviyemişin hasadı, üretim bölgesi ve çeşit farklılığına göre değişkenlik göstermekle birlikte erkenci bölgelerde erkenci çeşitler öncelikli olarak hasat edilmektedir.  Güney kesimlerde erkenci çeşitlerin hasadı şubat-mart döneminde başlayabilirken, kuzey kesimlerde ve kışlık bölgelerde bu süre haziran-ağustos dönemini kapsayabilmektedir. Bunun yanı sıra maviyemişin hasat zamanı, meyvenin olgunluk seviyesine ulaşmadan karakteristik mavi rengine dönüşmesi sürecinin sonunda asit oranın oranın düşmesi ve meyvenin tatlanması, ayrıca sap kısmının kırmızıdan maviye dönüşmesi ile tespit edilmektedir. Kırmızı-mavi renk dönüşümünde toplanan maviyemiş meyvelerinin renklenme ve olgunlaşma evreleri devam etmekle birlikte yeşil renkteki erken toplanan meyveler olgunlaşmamakta ve tatlanlanmamaktadır.

Dünya genelinde yıllar itibariyle yayılış alanı ve üretimi artan ve ülkemizde de son yıllarda dünyadaki  artan talebe karşılık yayılış alanı ve üretim miktarında da artışı gözlemlenen maviyemişin kök gelişimi 25 cm derinlikte ve satıhta oluşmaktadır. Ayrıca olgunlaşma döneminde iklim koşullarında kuraklık olması gibi koşullara bağlı olarak meyveleri daha tatlı olmakla birlikte yağmurlu geçen mevsimlerde ise daha diri fakat kuru madde oranı daha düşük olmaktadır.

Öte yandan gelişmiş bitkilerin yaşlı dalları her 2-3 yılda bir budanmakta ve verimlilik genç sürgün dallarda sürdürülmektedir. Buna ek olarak budama işleminin daha çok bitkinin uyku döneminde yapılması tavsiye edilmektedir. Birim alandan yüksek gelir getirmesinin yanında sağlık açısından çok yararlı olan maviyemişi hobi bahçelerinde yetiştirmek isteyenler için ise, kişi başı 3 bitki uygun olmakla birlikte farklı seçimi ile bir bahçede hasadının 2-2.5 aya uzatılabileceği de göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

Bununla birlikte, maviyemiş çeşitliliği bölgesel farklılıklar göstermekle birlikte güney ve kuzey çeşitlerin çiçeklenme ve hasat zamanı da değişkenlik göstermektedir. 

Maviyemiş fidanları sonbahar sonlarında veya ilkbaharın başlarında 30-40 cm derinliğindeki dikim çukuruna dikilmeli ve boş kalan yerlere ahır gübresi+toprak karışımı doldurulmalıdır. Maviyemiş kökleri çok ince olduğundan dikim sonrasında asla kuru bırakılmamalı, sulama yapılmalıdır. Dikim sonrası bitkilerin etrafına 10-15 cm kalınlığında malç serilmelidir. Maviyemiş yetiştiriciliğinde toprak faktörü oldukça etkili olup en ideal toprak olarak asitli toprak, Ph 4.5-5.0, geçirgen, organik maddece zengin olanı tercih edilmelidir.

Maviyemişe Dair Merak Edilenler yazısı ilk önce Safirberry üzerinde ortaya çıktı.

TÜRKİYE’DE NERELERDE YETİŞTİRİLİYOR?

Rize’de likapa, yer likapası, dal likapası, kaskanaka, çela, ançela; Tarabzon’da ligarba, likarba, lifor, lifos; Artvin’de motsvi, morsvi, merhauk; Ordu ve Giresun’da çalı çileği, çakıl çileği, çakal çileği; Ardahan’da göğen hatta çay üzümü, çoban üzümü veya ayı üzümü olarak tanınan yabani tipleri Artvin, Rize, Trabzon, Ordu, Giresun, Gümüşhane, Samsun, Sinop, Kastamonu, Zonguldak, Bolu, Bartın, Düzce, Kocaeli, Sakarya, İstanbul, Kırklareli, Bursa, Balıkesir ve Ardahan illerindeki çok özel ve sınırlı alanlarda yetişmekte olduğu bilinmektedir. Dünyada ‘blueberry’ olarak tanınan ve kültürü yapılan bu meyve türüne mavi renginden dolayı ‘maviyemiş’ denilmektedir.

Karadeniz Bölgesi’deki doğal asitli topraklarda mükemmel performans gösteren ve kaliteli ürün veren maviyemiş bahçe miktarımız 500 dekarı aşmıştır. Dünya maviyemiş üretimi 266 bin ton olup Amerika, Kanada, ve Polonya üretimde ilk üç sırada gelmektedir. Türkiye’deki üretim ise 30 ton civarında olup gelecek 10 yıl içinde 2000 tona çıkarılmasını hedeflemekteyiz. Maviyemiş meyveleri taze olarak, meyve suyu, yoğurt ve süt ile beraber, kuru meyve olarak, puding, meyveli kek veya ekmeklerde, dövülerek çöreklerde ve toz haline getirilen kuru meyveleri şeker hastaları tarafından tatlandırıcı olarak kullanılmaktadır.

Taze meyveleri meyve salatalarında, reçel, marmelat, jel ve konserve şeklinde değerlendirilebilirken, şarap , likör , sos hatta kozmetik sanayisinde de işlenebilmektedir. Maviyemişin meyveleri, çiçekleri, kökleri ve yaprakları ilaç hammaddesi olarak kullanılabilmekte, bitkisinden sap (kulp) yapılmakta, yapraklarından ve meyvelerinden çay üretilebilmektedir. (Şekil 1)

SAĞLIK BAKIMINDAN ÇOK FAYDALIDIR 

Besleyici olan mayivemiş vitaminlerce de zengindir. (Çizelge1) Sağlık bakımından da çok yararlı olan maviyemişin kuru yaprak ve meyvelerinden yapılan çay ishali önlerken kadınların özel günlerini düzene sokar, meyvesi bağırsakları düzenler hatta idrar yolu enfeksiyonlarına karşı antibiyotik etkisi vardır. Antioksidant içiriği en yüksek olan kültür meyvesidir. Kan şekerini düşürür, taze olarak tüketildiğinde kanı temizler ve insanda iş verimliliğini artırır. Mükemmel bir tadı vardır ve son derece besleyicidir ancak kalori değeri ve sodyum içeriği düşüktür. Kolesterolü ve kan şekerini düşürür, kalp krizi riskini azaltır, gece görüş kabileyetinin artmasını sağlarken gözlerdeki kamaşma, gece körlüğü ve göz yorgunluklarını giderir.
Damarların elastikliğini ve gözlerin geçirgenliğini artırır. 1.5 bardak maviyemiş meyvesi 9 porsiyon meyveye eşdeğer özellik taşımaktadır. Yaşlanma ve yaşlılıktaki hafıza kayıplarını önleyen maviyemiş insan sağlığı için mucize meyve olarak adlandırılmaktadır. A ve C vitaminlerince zengindir. 100 g. Taze meyvede 7-20 mg arasında C vitamini vardır. Bir bardak taze maviyemiş 145 gram gelmektedir ve içeriği Çizelge 1’de verilmiştir.

FAYDALARI VE KULLANIM ALANLARI

Yapılan araştırmalarda bir bardak Maviyemiş-Likapa meyvesinin 145 gram geldiği ve 21 gram Karbonhidrat, 1 gram Protein, 0,5 gram yağ, 19 miligram C-VİTAMİNİ, ve 85 KALORİ içerdiği belirtilmektedir. Ayrıca, 100 gram yenilebilir Maviyemiş-Likapanin %83’ünü su, %0.7’ sini protein, %0.5‘ ini yağ, %15’ ini karbonhidrat, %1.5‘ini lif oluşturduğu ve 62 kalori taşıdığı saptanmıştır. Mineral ve vitaminlerce zengin olan Maviyemiş-Likapa sodyum içermezken potasyum ve C vitamini içeriği son derece yüksektir.

Kullanım alanları:

Taze meyve olarak

Meyve suyu sanayisinde (tek başına veya diğer meyve suları ile kokteyl yapılarak)

İlaç sanayisinde (kuru meyvesi, çiçekleri, kökleri ve yaprakları)

Süt ve süt ürünleri teknolojisinde (mavi yemişli dondurma, mavi yemişli süt)

Kuru meyve teknolojisinde

Meyveli ekmek, çörek, kek, puding ve pastalarda

Baharat sanayisinde

Meyve salatalarında

Reçel, marmelat ve konserve sanayisinde

Çay (kuru yaprağı ve kuru meyvesi)

Diyet menülerinde

Şarap ve çeşitli alkollü içecek yapımında

Bitkisi kulp (sap) yapımında kullanılmaktadır.

Maviyemiş-Likapa yapraklarından çay yapılırken, kökleri, meyveleri, çiçekleri ve yine yaprakları ilaç sanayisinde değerlendirilebilmektedir. Kurutulan meyveleri öğütülerek şeker hastaları için tatlandırıcı olarak kullanılabilmektedir. Sağlık açısından pek çok yararı olan meyveleri antioksidan madde içeriği en yüksek olan bahçe bitkisidir. Taze meyve olarak veya tatlılarda kullanılan meyveleri şoklanarak veya konserve yapılarak da depolanabilir. Ayrıca, sakkaroz içeriği %3 iken invert şekerler bakımından yani glikoz (%48) ve fruktoz (% 49) içeriği son derece yüksektir. Bundan dolayı kan şekerini düşürücü özelliği bulunduğundan ve kurutularak toz haline getirilen Maviyemiş-Likapa şeker hastaları için tatlandırıcı olarak kullanılabilmektedir.

Tıbbi bitki olarak değerlendirilen bazı Vaccinium (likapa) türlerinin anavatanı Doğu Karadeniz Bölgemizdir. Bu bölgede yüzyıllardır yerel halk tarafından bilinen ve aile ihtiyaçları çerçevesinde taze meyve, reçel, marmelat veya meyve suyu olarak kullanılan bazı Vaccinium türlerine ait meyveler son yıllarda doğadan toplanarak pazarlanmaktadır.

Maviyemiş Çoğaltma Metotları:

1. Tohumla çoğaltma

2. Çelikle çoğaltma

a. Kök çelikleriyle çoğaltma

b. Odunsu gövde çelikleriyle çoğaltma

c. Yeşil çeliklerle çoğaltma

3. Kök sürgünleriyle çoğaltma

4. Aşı ile çoğaltma

5. Daldırma ile çoğaltma

a. Tepe daldırması ile çoğaltma

b. Adi daldırma ile çoğaltma

Maviyemiş-Likapa İçin En fazla kullanılan çoğaltma metotları ve açıklamaları:

Tohumla çoğaltma: Islah çalışmalarına yönelik çalışmalarda kullanılmaktadır. Diğer üzümsü meyvelerdeki yöntemle yapılmaktadır. Tam olgunlaşmış meyveden alınan tohumların üzeri 3 mm kalınlığında ince bir kum tabakası ile örtülür. Tohumlar serada 15-25˚С’de 5-8 hafta içerisinde çimlendirilmektedir.

Maviyemiş yetiştiriciliği yazısı ilk önce Safirberry üzerinde ortaya çıktı.

Maviyemiş üretim modelleri aşağıdaki gibi sıralanabilir:

1. Açık alanda, asitli toprakta maviyemiş üretim modeli
2. Yağmur, doluya karşı korumalı net altında maviyemiş üretim modeli
3. Serada, hindistancevizi lifi substratı içerisinde üretim modeli
4. Hidroponik topraksız tarım modeli

Toprak asit ve tuzluluk oranlarının uygun olmadığı koşullarda; hidroponik, topraksız tarım modeli uygulanabilir. Bu noktada hidroponik topraksız tarımın ne olduğundan bahsetmek gerekir. 

Topraksız tarım ya da hidroponik tarım, toprak olmadan durgun su kültürü içinde uygulanan bir tarım biçimidir. Bitkiler topraktaki besinlerin yerine bitkinin ihtiyacı olan mineralleri içeren bir besin solüsyonundan faydalanırlar.

Erkenci ve patentli çeşitlerle hasat başlangıcı daha erkene çekilebilir. Örtü altı, naylon tünel ve serada, hidroponik modelli üretim sayesinde hasat sezonu 1 ya da 2 ay daha uzatılabilir. Böylece Amerika ve İspanya’da olduğu gibi Türkiye’de de maviyemiş sezonu 7-8 aya kadar uzar. 

Bu sayede ülkemiz global pazarda rekabet gücü yüksek bir tedarikçi ve ihracatçı konumuna geçmektedir. Özellikle Avrupa’daki rekabetçi ülkelerle olan yarışımızda kalite, hasat süresi ve uygun maliyetler sayesinde öne geçmekteyiz.

MAVİYEMİŞ (BLUEBERRY) ÜRETİMİ NASIL YAPILIR? yazısı ilk önce Safirberry üzerinde ortaya çıktı.

Yerli ve yabancı meyve ıslahçılarıyla işbirliği yaparak gelişen yeni çeşitleri keşfetmeyi, global, patentli ve yeni çeşitlerle “yeni tescil maviyemiş lisansların” tescil işlemlerini yapmayı, yatırımcı ve üreticilirle yeni gelişmiş maviyemiş fidanları üretip, sunmayı amaçladık.

Bu yazımızda ise sizlere maviyemiş (blueberry) çeşitlerimiz hakkında detaylı bilgi vermek istedik. 

Bluecorp: Bluecrop çeşidi kuzey çeşidi olup, tüm çeşitler arasında en fazla adaptasyonu olan, verimli ve hastalıklara karşı dayanıklı bir çeşittir. Bu çeşit, sofralık, kurutmalık ve donmuş gıdada kullanılmaktadır. Orta mevsim olgunlaşan bir çeşittir. 800 saat soğuklama ihtiyacı vardır.

Bluegold: Bluegold orta mevsim olgunlaşan bir çeşit olup soğuğa karşı dayanıklıdır. Meyve kalitesi çok iyi, homojen ve verimli bir çeşittir. Meyveleri oldukça sert ve sağlamdır. Hem el ile hem de makineli hasada uygun bir çeşittir. Hastalık ve zararlı etkenlere karşı dayanıklı bir çeşittir. Soğuklama ihtiyacı 800-1.000 saattir.

Bluejay: Kuzey çeşididir ve orta mevsim olgunlaşır. Kış soğuklarına oldukça dayanıklı bir çeşittir. Verimlidir, hızlı ve güçlü gelişir. Meyve dökümü ve çatlamaya karşı oldukça dayanıklıdır. Temmuz ayında olgunlaşır. Meyveleri orta irilikte olur. 1.000 saat soğuklama ihtiyacı vardır. Sanayi için de çok uygun bir çeşittir.

Chandler: Soğuğa dayanıklı bir çeşittir. (-26 dereceye kadar.) İri, sulu ve tatlı meyveleri vardır. Meyveleri kiraz büyüklüğüne kadar ulaşabilir. Orta geç dönem, Ağustos ayı gibi olgunlaşır. Hasat dönemi 6 haftadan daha uzundur. Hastalık ve zararlı etkenlere karşı dayanıklıdır. 1.000 saat soğuklama ihtiyacı vardır ve hobi bahçeleri için çok uygundur.

Darrow: Ağustos ayında olgunlaşan geççi bir çeşittir. Meyveler iri açık mavi renkli, sert ve gevrektir. Lezzeti mükemmeldir. Tatlı ama çok hafif mayhoştur. Meyvelerin raf ömrü uzundur. Çok iri meyve yapar. Oldukça dayanıklı meyvelere sahiptir. Geç mevsim olgunlaşır. Oldukça dik ve güçlü gelişen bir çeşittir.

Duke: Verimli bir çeşittir. Açık mavi büyük meyveleri ve keskin tatlı bir lezzeti vardır. Çiçeklenmesi geç ve ilkbahar donlarına dayanıklıdır. Erkenci bir çeşittir. Mayıs sonu olgunlaşır. Duke çeşidi, çiçeklenmesi geç, olgunlaşması erken olan bir kuzey çeşididir. Tel destek sistemi gerekebilir. 800 saat soğuklama ihtiyacı vardır.

Elliott: Kuzey çeşididir. Ağustos-Eylül aylarında olgunlaşan geççi ve ilkbahar erken donlarına yakalanmayan bir çeşittir. Orta irilikte ve lezzetli meyveleri vardır. %50 homojen meyvelerden oluşur. Meyve rengi açık mavidir. lezzetli meyveler için iyice olgunlaştıktan sonra hasat edilmelidir. 1.000 saat soğuklama ihtiyacı vardır.

Jubilee: Haziran ayında olgunlaşan bir çeşittir. Güney çeşididir. Yüksek sıcaklık, ağır toprak koşulları, ani kış soğukları ve olumsuz koşullarda büyümesi iyidir. 500 saat soğuklama ihtiyacı vardır. Orta zamanda olgunlaşır. Meyveler açık mavi renktedir. Lezzetli ve orta irilikte meyveleri vardır. Mükemmel bir rengi ve raf ömrü vardır.

Legacy: Meyveleri orta-iri ebattadır. Çok lezzetli ve şekerli meyve aroması vardır, dekoratiftir. Geççi bir kuzey çeşididir. Diğer çeşitler ile birlikte dikildiğinde uzun bir maviyemiş sezonu ve meyve hasadı sağlar. Taze tüketimde kullanılır. Soğuk zincirde uzun bir raf ömrüne sahiptir. 800-1.000 saat arası soğuklama ihtiyacı vardır.

O’neal: Mayıs ayında olgunlaşan bir çeşittir. O’neal güney çeşitleri içerisinde en iyi lezzete sahip çeşittir. Soğuklama ihtiyacı 400 saattir. Koyu mavi iri meyveleri vardır. Hastalık ve zararlı etkenlere karşı dayanıklı bir çeşittir. Misty çeşidi ile dikilirse daha iyi verim verir. Güney sıcak bölgelerde Nisan sonu Mayıs ayında meyveler olgunlaşır

Patriot: Erkenci bir çeşittir. Meyve lezzeti çok iyidir. Ağır topraklara toleransı iyidir. Kök çürüklüğüne karşı dayanıklıdır. Mayıs ayında çiçek açar Haziran-Temmuz ayında olgunlaşır. Soğuklara karşı dayanıklı ve oldukça verimlidir. Bitkiden 4-9 kg. arası meyve alınabilir. Meyveleri iri ve çok lezzetlidir. Soğuklama ihtiyacı 1.000 saattir.

Misty: Erkenci güney çeşididir. Erken çiçeklenme gösteren bu çeşit O’neal çeşidi ile birlikte dikilirse verim ve kalite artar. Orta-iri meyveleri vardır. Mayıs ayında olgunlaşır 300 saat soğuklanma ihtiyacı vardır. Her sene tutarlı meyve verimi, yüksek verim ve hızlı büyüme gösterir. En az 2 farklı çeşit ile dikildiği takdirde verim ve kalite artar.

Brigitta: Eski ve çok yaygın yetiştiriciliği yapılan bir çeşittir. Oldukça verimli olan bu çeşit Avusturalyada geliştirilmiştir. Kendine verimli bir çeşit olsa da diğer çeşitler ile dikildiğinde hem meyve hem de meyve iriliği artar. Düşük sıcaklıklara dayanıklı bir çeşittir. Açık mavi renkli iri meyveleri olan bu çeşit Temmuz-Ağustos ayında hasat edilir.

MAVİYEMİŞ (BLUEBERRY) ÇEŞİTLERİMİZ yazısı ilk önce Safirberry üzerinde ortaya çıktı.

• Her yaş tüketici grubu genç, çocuk, orta yaş, yaşlı, herkes nezdinde beğeni kazanmıştır, tüketilmektedir ve popüler olmuştur.
• Saksıda maviyemiş yetiştiriciliğinde, tarımsal verimli araziye ihtiyaç yoktur. Ziraat için verimsiz, kullanışsız alanlarda, saksıda üretim yapılabilir.
• Üretici ve yatırımcısı için kazanç kaynağı olduğu gibi, ülkelerdeki işçi istihdamına büyük katkı sağlar.
• Avrupa’da maviyemiş hasadı yapan işçinin saat başı ücreti olarak 8,0 12,0€, Amerika’da 12,0$, Türkiye’de, sigortalı hasat işçisinin saat başı maliyeti 2,30€ seviyesindedir. Bu sayede Türkiye global rekabette avantaj sağlamaktadır.
• İstatistiklere göre, global pazarda tüketici talebi her yıl, en hızlı gelişen meyvedir. (Yıllık artış hızı iki haneli rakamlardadır.)
• Maviyemiş kolay tüketilebilir, çerez hüviyetindedir. Sapı, çekirdeği yoktur. Taze, kurutulmuş, dondurulmuş olarak yaygın biçimde tüketilebildiği gibi, binlerce gıda formülünde kullanılmaktadır.
• Sanayide kullanımı için uygun meyvedir. Global tedarik 52 hafta, 365 gündür.
• Amerika ve Kanada’da 4.000 adetten fazla üründe maviyemiş kullanılmaktadır.

MAVİYEMİŞ YETİŞTİRİCİLİĞİNDE TÜRKİYE’NİN POTANSİYELİ yazısı ilk önce Safirberry üzerinde ortaya çıktı.

Maviyemiş, Kuzey Amerika, Avrupa, Batı Asya’nın kayalık dağlarında, doğada tabii olarak yetişmekte olan, uzun ömürlü bir çalı bitkisidir. Kuzey Amerika’ya özgü bitkidir. 

Oldukça yüksek rakımda, tepelerde, özellikle çam orman eteklerinde, asitli toprakta yetişmektedir. Ilıman iklim kuşağına uyum sağlamıştır. 

Bazı çalışmaların sonuçlarına göre, 13.000 yıldır insan beslenmesinin bir parçası olmuştur. Amerika yerlileri tarafından yüzlerce yıl taze ve kurutulmuş olarak tüketilmiştir. 1900’lü yılların başında, Amerika’da yeni çeşitler ıslah edilmiş, kültürel çeşitlerin ticari olarak üretimine başlanmıştır. 1930’lu yıllar itibari ile Avrupa kıtasına tanıtılmıştır. 

Doğal rengi mavi olan, nadir bitkilerdendir.

MAVİYEMİŞ (BLUEBERRY) NEDİR? yazısı ilk önce Safirberry üzerinde ortaya çıktı.