Maviyemişin, gerek taze tüketim gerekse işlenmiş meyve sanayisi açısından sahip olduğu güçlü pazar, üreticilerin yüksek gelir elde etmesini ve ürünü çok daha değerli hale getirmekte, özellikle Avrupa’da maviyemiş tüketimi sebze-meyve alanında en hızlı ve dinamik şekilde gelişen ürünlerin başında gelmektedir.

Maviyemiş tüketime yönelik hızla artan talep, üretime yönelik faaliyetlere de hız kazandırmakta ve bu durum üretim üzerindeki güçlü rekabet baskını da beraberinde getirmektedir. Gerek ülkemizde gerekse uluslararası pazarda maviyemişe yönelik tüketim ve talep artışı girişimciler için yeni fırsatlara kapı aralamaktadır.

Bununla birlikte, girişimciler, tüketici ve süpermarket talepleri arasındaki doğru entegrasyon ve parelel üretim organizasyonu, ürünün satışına yönelik pozitif etki yapmaktadır. Öte yandan tüketicilerin maviyemişe yönelik beklentileri; kalite, pazardaki sunumu, satış süreci, görsel güzellik ve tazelik şeklinde kendini göstermekte ve bu durum maviyemişin global pazardaki başarısını etkilemektedir.

Maviyemişin global pazarlarda elde ettiği başarının sırrı diğer bütün ürünlerde olduğu gibi; ürünün kalite özellikleri, yetiştiricilik, hasat, hasat sonrası işlemler, boylama standardizasyonu, kalite ayrımı, ambalajlama işlemleri, pazar isteklerine uyumu ile oluşan zincir gibi faktörlerle açıklanabilmekte; maviyemiş işleme makine farkı ve ambalajlama işleminin katkısı ile ortaya çıkan standart kaliteli üretim ve istikrarlı tedarik, tüketici tatminini sağlamakta ve sürekliliği arttırmaktadır.

Dünyada blueberry olarak bilinen ve 1906 yılından bu yana ABD’de kültüre alınarak yetiştirilmesine rağmen, ancak 2000’li yıllarda Türkiye’ye egzotik bir tür olarak giren Maviyemiş, esasında Türkiye’nin birçok bölgesinde ve farklı iklim koşullarında üretilebilme potansiyeline sahiptir. Maviyemiş, verimsiz toprakta dahi yetiştirilebilecek bir ürün olmakla birlikte saksıda da yetiştirilebilmektedir. Kuşkusuz burada temel faktör, sulamanın ekonomik ve kontrollü yapılabilmesidir.

Ekonomik ömrü ortalama 35-40 yıl olan maviyemişin hasat sezonu ülkemizde istikrarlı bir şekilde 7-8 aya kadar uzatılabilmekte ve bu sayede ülkemiz önemli bir tedarikçi konumuna gelmektedir. Üretim ve hasadı yoğun el emeği gerektiren Yaban mersini, iş tedarik imkanı ve rekabetçi maliyet ile global pazarda ülkemize önemli bir avantaj sağlamaktadır.

Ülkemizde işsizliğin giderek arttığı bu dönemde birçok girişimci hem kendi işinin sahibi olmak hem ülke ekonomisine katkı sunmak hem de istihdama katkı sağlamak amacıyla yaban mersini yetiştiriciliği işine girmektedir. Bu durum gerek ülke içi üretim gerekse de ihracat alanında ülkemiz için önemli fırsatları da beraberinde getirmektedir. Dolayısıyla son yıllarda  ülkemizin Tarım ve Orman Bakanlığı’nın da desteğiyle gelişmekte olan talep ve tüketim trendine uyum stratejisi belirlemesi ve uygulaması maviyemiş üretiminin geleceğine yönelik takdire şayan bir girişim ve başarısı olarak değerlendirmek mümkündür.

Diğer bütün ürünlerde olduğu gibi maviyemişte de tüketicinin satın alma kararını etkileyen birçok faktör mevcut olmakla birlikte; istikrarlı kalite, ürün sunumu, istikrarlı ürün tedarik potansiyeli, rekabetçi üretim, iş fırsatarı değerlendirme ve gelişen çoğalan satışlar gibi faktörler ön plana çıkmaktadır.

Türkiye’nin Maviyemişte Global Pazar Potansiyeli yazısı ilk önce Safirberry üzerinde ortaya çıktı.

Karadeniz  Bölgesi başta olmak üzere Türkiye’nin birçok bölgesinde önemli bir üretim potansiyeline sahip olan maviyemişten fizibıl ölçek ve donanım baz alındığında 10 dekarlık bir alanda yapılan yatırım için 70-90.000 Euro arasında bir gelir sağlamaktadır.

Yurt dışı pazarında en yaygın bitki türleri arasında gösterilen maviyemiş 100 dekarlık üretim projesinin, Türkiye’deki zirai finans kaynaklar başta olmak üzere teşvik modelleri, miktarları, kazanç düzeyi gibi faktörlerle birlikte değerlendirildiğinde fizibıl ölçekli olarak ele alınacaktır.

Özellikle son zamanlarda artış gösteren sağlıklı ve doğal ürün talebinin, maviyemiş üretiminin önemini de arttırdığı gerçeği göz önünde bulundurulduğunda Tarım ve Orman Bakanlığı’nın da destekleriyle söz konusu meyvenin üretiminde önemli ölçüde artışın olabileceği hesaplanmaktadır.

Bununla birlikte Orman Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan “Maviyemiş-Likapa Eylem Planı” çerçevesinde Türkiye’nin birçok bölgesinde maviyemiş bahçelerinin kurulması ile birlikte üretimin yaygınlaşmasına parelel olarak maviyemiş yetiştiriciliğinden elde edilen verim de her geçen yıl daha fazla artmaktadır. Örneğin, 100 dekarlık yatırımın verimi 2.yıl 50.000 kg olurken 6.yıl tam verime yattığı yıl itirabiyle 200.000 kilogramı bulan meyve hasadı yapılabilecektir. Ayrıca 15 yıl boyunca daimi olarak bu miktarlarda üretiminin yapılabileceği de düşünülmektedir.

Bunun yanı sıra maviyemiş üretimine 700-900.000 sekantında yatırım yapmak isteyen kişi, kurum, şirket ve yatırımcı grubunun +100 dekarlık daha üretim planlayabileceği hesaplanmakta ve 100 dekar bahçe tesisini amaçlayan yatırımcılar, bir araya gelerek ‘Kollektif Grubu’ oluşturup verimi çok daha fazla olabilecek bir yatırımda bulunabilmektedir.

Öte yandan, ılıman iklim koşullarına kolay adapte olabilen maviyemiş yetiştiriciliğinde; yatırımın geri dönüşüm hızını ve karlılık seviyesini etkileyen birçok faktör bulunmaktadır:

Yatırım öncesi projelendirmeye bağlı olması başta olmak üzere,  maviyemiş yatırımı için doğru bölge, alan ve iklim seçimi, bölge iklimine uyumlu maviyemiş çeşit grubu seçimi, fide temin kaynağı ve kaliteli bitki seçimi, global pazar talepleri doğrultusunda üretim modeli hasat dönem ve süresi, işleme, boylama, ambalajlama, soğuk zincirde muhafaza, sevkiyat, teşhir faaliyetlerinin organizasyonun doğru planlanması, fidan çeşit, yaş ve ebadına göre saksı dizilimi ve projelendirmesi, sulamanın maviyemiş üretimine uyumlu olması için sulama sistemi, otomasyon, ozmos model seçimi, saksı seçiminde ayak yükseklik, su drenajı ve hava sirkülasyonu için delik adet ve ebadı, maviyemiş yetiştiriciliğine uyumlu substrat formülünün oluşturulması, fidan temin, seçim ve yerleştirme düzeninde çiçeklenme, tozlanmanın göz önünde bulundurulması ve dikim mesafeleri tespitinde bitki gelişim, bakım ve hasat düzenin değerlendirilmesi, maviyemiş yetiştiriciliğinde; yatırımın geri dönüşüm hızını ve karlılık seviyesini etkileyen başlıca faktörler olarak karşımıza çıkmaktadır.

Bununla birlikte, maviyemişe yatırım yapmayı planlayan kişi ve kuruluşların yetiştiricilik, hasat, hasat sonrası işlem, pazarlama ve dağıtım konularında bilgi ve tecrübe sahibi kuruluşlardan eğitim alarak paylaşım temini için kaynak bulmalarının önemli olduğunu belirtmek gerekir. Kaldı ki, yukarıda belirtilen koşullara uyumlu faaliyetlerin başarı ve kazancı arttıracağı unutulmamalıdır. Ayrıca kaliteli ve yüksek verimli üretimin, iç ve dış pazar talebi olan sertifikasyonlara uyumlu yetiştiriciliğin, satış potansiyeli ve istikrar noktasında belirleyici bir unsur olduğu bilinmektedir. Öte yandan üretici-tüketici arasında maviyemiş üretiminin her safhasında oluşturulacak entegrasyon ve senkronizasyon, elde verimin ve kazancın maksimumum düzeye taşınması için önemlidir.

Hasat, işleme, pazarlama ve müşteri kalitesi gibi faktörler arasındaki uyum ve koordinasyon, maviyemişin kaliteli değerden satışı için belirleyici olacaktır. Buna ek olarak entegrasyon zincirindeki halkalardan birinde yaşanacak olumsuzluğun ürünün değerini etkileyeceği ve karlılık seviyesini düşüreceği aşikardır.

Unutulmamalıdır ki, fidandan proje geliştirme ve meyve üretimine, hasattan tüketiciye kadar uzanan entegrasyon zincirinde yer alan kişi ve kuruluşlar ‘Türkiye’nin Maviyemiş Projesi’ için güçlü birer yönetici adayıdır ve bu noktada yapılacak doğru projelendirme, maviyemişin karlı, başarılı ve istikrarlı yatırımını zirve taşıyacaktır.

Türkiye’de son yıllarda Maviyemiş’e yönelik yapılan yatırımlar hız kazanmakta ve  Tarım ve Orman Bakanlığı’na bağlı Orman Genel Müdürlüğü tarafından geliştirilen “Maviyemiş-Likapa Eylem Planı” başta olmak üzere çeşitli projeler maviyemiş tarımsal kalkınmanın önemli yatırım sahalarından biri yapmaktadır.  Orman Genel Müdürlüğü’nün sağladığı desteklerin yanı sıra maviyemişin üretiminde yüksek kazanç sağlayan birçok faktörün olduğunu belirtmek gerekir.

Bu noktada, maviyemişin üretiminde yüksek kazanç sağlayan faktörleri başında global olarak maviyemiş yetiştiriciliğinde altyapı, ilk yatırımı, +dekar başına fidan dikim miktarının standart +400 adet ve sık dikimin 1.000 fidana kadar ulaşması gelmektedir. Öte yandan maviyemiş yetiştiriciliğinde saksıda üretim modeli alternatif olarak kullanılmakta ve bu durum ek maliyet oluşturmaktadır. Bununla birlikte, saksıda maviyemiş üretiminin sınırlı miktarda su kullanımına ihtiyaç duyduğu bilinmekte, sulama sisteminin kurulumunda ‘otomasyon’ veya ‘ozmos sistemi’ zorunluluğu yatırım maliyetini önemli ölçüde etkilemektedir.

Sonuç olarak, maviyemiş yetiştiriciliği son derece kolay olmakla birlikte yatırımın niteliği önemlidir. Dolayısıyla yatırımdan elde edilen verimi attırmak için yatırımın her safhasında profesyonel destek,  tecrübe, bilgi temin ve paylaşım, yatırımda başarı ve karlılığın artırılması için şarttır.

Maviyemiş Üreticiliğinde Verimlilik ve Kazancı Arttırmanın Yolları yazısı ilk önce Safirberry üzerinde ortaya çıktı.

Bununla birlikte ülkemizde yaban mersini olarak da bilinen maviyemiş üretiminde yer seçimi oldukça önemlidir.  Yer seçiminde, üretim alanının ¾’ünün güneş alması ve geç saatlerde gölge yerlerin tercih edilmesi ve toprak Ph’sının 4.5-5.0 düzeyinde olması gerektiği unutulmamalıdır.

Ilıman iklim kuşağına kolay adapte olabilme özelliğine sahip maviyemişin çeşit seçiminde birçok faktör etkili olmakla birlikte bu faktörlerin başında; farklı iklim koşullarının farklı soğuma süreleri olduğu gerçeğinden yola yörenin soğuklama sürelerine uyumu gelmektedir.

Asitli ve organik maddece zengin, defne, ormangülü, çam, kızılağaç veya ladin türlerinin karışık olarak yetiştiği alanlarda kolayca yetişebilen bir meyve türü olan maviyemişin üretiminde su miktarına ve kalite düzenine çok dikkat edilmesi gerekmektedir. Çok hızlı bir şekilde üretilerek satışa sunulabilen ve çok farklı alanlarda da kullanılabilen blueberry, toprak yetiştirildiğinde günlük 40 litrelik bir suya ihtiyaç duyarken saksıda yetiştirildiğinde ise bu oran 4 litreye kadar düşmektedir. Ayrıca su kalitesinde, PH, tuzluluk oranı (EC), bikarbonat miktarı ve belirli elementlerin oranları gibi unsurlar göz önünde bulundurulmalıdır.

Ülkemizde doğal olarak yetişiyor olma niteliği taşıyan ve birim alandaki getirisi hayli yüksek olan maviyemişin hasadı, üretim bölgesi ve çeşit farklılığına göre değişkenlik göstermekle birlikte erkenci bölgelerde erkenci çeşitler öncelikli olarak hasat edilmektedir.  Güney kesimlerde erkenci çeşitlerin hasadı şubat-mart döneminde başlayabilirken, kuzey kesimlerde ve kışlık bölgelerde bu süre haziran-ağustos dönemini kapsayabilmektedir. Bunun yanı sıra maviyemişin hasat zamanı, meyvenin olgunluk seviyesine ulaşmadan karakteristik mavi rengine dönüşmesi sürecinin sonunda asit oranın oranın düşmesi ve meyvenin tatlanması, ayrıca sap kısmının kırmızıdan maviye dönüşmesi ile tespit edilmektedir. Kırmızı-mavi renk dönüşümünde toplanan maviyemiş meyvelerinin renklenme ve olgunlaşma evreleri devam etmekle birlikte yeşil renkteki erken toplanan meyveler olgunlaşmamakta ve tatlanlanmamaktadır.

Dünya genelinde yıllar itibariyle yayılış alanı ve üretimi artan ve ülkemizde de son yıllarda dünyadaki  artan talebe karşılık yayılış alanı ve üretim miktarında da artışı gözlemlenen maviyemişin kök gelişimi 25 cm derinlikte ve satıhta oluşmaktadır. Ayrıca olgunlaşma döneminde iklim koşullarında kuraklık olması gibi koşullara bağlı olarak meyveleri daha tatlı olmakla birlikte yağmurlu geçen mevsimlerde ise daha diri fakat kuru madde oranı daha düşük olmaktadır.

Öte yandan gelişmiş bitkilerin yaşlı dalları her 2-3 yılda bir budanmakta ve verimlilik genç sürgün dallarda sürdürülmektedir. Buna ek olarak budama işleminin daha çok bitkinin uyku döneminde yapılması tavsiye edilmektedir. Birim alandan yüksek gelir getirmesinin yanında sağlık açısından çok yararlı olan maviyemişi hobi bahçelerinde yetiştirmek isteyenler için ise, kişi başı 3 bitki uygun olmakla birlikte farklı seçimi ile bir bahçede hasadının 2-2.5 aya uzatılabileceği de göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

Bununla birlikte, maviyemiş çeşitliliği bölgesel farklılıklar göstermekle birlikte güney ve kuzey çeşitlerin çiçeklenme ve hasat zamanı da değişkenlik göstermektedir. 

Maviyemiş fidanları sonbahar sonlarında veya ilkbaharın başlarında 30-40 cm derinliğindeki dikim çukuruna dikilmeli ve boş kalan yerlere ahır gübresi+toprak karışımı doldurulmalıdır. Maviyemiş kökleri çok ince olduğundan dikim sonrasında asla kuru bırakılmamalı, sulama yapılmalıdır. Dikim sonrası bitkilerin etrafına 10-15 cm kalınlığında malç serilmelidir. Maviyemiş yetiştiriciliğinde toprak faktörü oldukça etkili olup en ideal toprak olarak asitli toprak, Ph 4.5-5.0, geçirgen, organik maddece zengin olanı tercih edilmelidir.

Maviyemişe Dair Merak Edilenler yazısı ilk önce Safirberry üzerinde ortaya çıktı.

Maviyemiş (Blueberry) üretimi alanında Bursa’nın ve Türkiye’nin önde gelen firmalarından Safir Berry Tarım Ticaret ve Sanayi A.Ş, maviyemiş üreticisi çiftçilere yönelik verdiği desteklerle, Türkiye Maviyemiş Projesi’nin gerçekleşmesine ve tarımda bölgesel / ulusal kalkınmaya katkı sağlamaya devam ediyor.

BURSA (İGFA) – Fidan ve meyve üretiminde yarım asrı aşan deneyimiyle Bursa’da ve Türkiye’de sektörün en güçlü firmalarından olan Safir Berry Tarım AŞ, Ziraat Bankası ile imzaladığı protokol kapsamında maviyemiş üreticilerine 5 yıl boyunca sıfır faizli kredi kullanma imkânı sağlayarak Türkiye’nin her yerinde maviyemişe özel sulama projelerini hayata geçiriyor.

Projeyle ilgili açıklamalarda bulunan Safir Berry Tarım AŞ Yönetim Kurulu Başkanı Turgut Aysan, küresel iklim değişiklikleri ile beraber dünyada yaşanan kuraklığın ülkemizi de etkilediğini ve buna bağlı olarak tarımda modern sulama ihtiyacının arttığını belirtti. “Safir Berry olarak kaynaklarımızın etkin ve verimli kullanılabilmesi, su tasarrufu ve tarımda sürdürülebilirliğin sağlanabilmesine yönelik çalışmalara önem veriyoruz” diyen Aysan, “Bu kapsamında Ziraat Bankası ile imzaladığımız protokol çerçevesinde uygulanacak Maviyemiş Bahçeleri Sulama Projesi ile çiftçilerimizin üretim süreçlerindeki sulama sorunlarını gidermeyi ve üretimde kaliteyi artırmayı hedefliyoruz. Bunun yanı sıra tarımda su israfının önüne geçerek ülke ekonomisine katkı sağlayacağız. Projenin Türk tarımına hayırlı olmasını diliyorum” diye konuştu.

Blueberry Bahçeleri Daha Kolay Sulanacak yazısı ilk önce Safirberry üzerinde ortaya çıktı.

Safir Berry’nin öncülüğünde gerçekleşen Türkiye Blueberry Projesi için yapılan çalışmaları yerinde görüp, “Çok umut verici blueberry yetiştirme projesi” değerlendirmesini yapan tedarikçiler, bu projeyi yakından takip etmekten dolayı duydukları mutluluğu ifade ettiler.

Biz de Safir Berry olarak Türkiye’deki blueberry yetiştiricilerimiz için yeni bir yol açmak ve yeni fırsatlar yaratmak için Türkiye’nin Blueberry Projesi için 7/24 çalışıyor olmaktan dolayı bir kez daha gurur ve mutluluk duyduk.

Yabancı Süpermarket Zincirlerinin Tedarikçileri Bahçelerimizi Ziyaret Etti yazısı ilk önce Safirberry üzerinde ortaya çıktı.

Yaban mersini eken Özcan Burcan, “Bu meyve doğal olarak yetişiyor. Sadece su ve çam ağacı kabuklarını dibine veriyoruz” dedi.

Daha önce çilek üretimi yaparak geçimini sağlayan Özcan Burcan, ismini duyduğu ve iyi gelir getiren yaban mersini yetiştirmek için harekete geçti.

Toprak tahlili yaptıran müteşebbis, yaşadığı Orhaneli ilçesinin Göynükbelen köyündeki arazisinin yaban mersini yetiştirmek için uygun olduğunu öğrendi.

Burcan’ın 3 yıl önce ekimini yaptığı yaban mersinleri 3 yılın sonunda ilk meyvesini verdi.

Doğal olarak yetişen şifa deposu bu meyvelerin dibine sadece su ve çam ağacı kabuğu konuluyor. Doğal ortamda yetişen orman meyveleri göz problemi yaşayan vatandaşlar tarafından büyük rağbet görüyor.

Toptan kilosu 75 liradan satılan bu meyve, perakende ise 100 liradan satılıyor. Bu yıl ilk hasadını alan Özcan Burcan, dönümünden 500 kilo meyve hasat etmeyi bekliyor. 35 yıl ömrü olan yaban mersini fideleri her sene verimini artırıyor.

Bu yılki hasada başladıklarını ifade eden Özcan Burcan, “Geçtiğimiz yıllarda çilek yetiştiriciliği yapıyorduk. Yaban mersinini duyduk ve yetiştirmeye karar verdik. Bu meyve doğal olarak yetişiyor. Sadece su ve çam ağacı kabuklarını dibine veriyoruz. 5 dönüm alana ektim. İlk hasatta bir dönümden 500 kilo hasat etmeyi hedefliyorum. Sağlık açısından da çok faydası var. Bilhassa göz rahatsızlığı çekenler bu meyveyi çok tüketiyor. Toptan 75 liradan, perakende ise 100 liradan satıyoruz” dedi.

Nadir bulunan meyvenin kilosunu 100 liradan satıyor yazısı ilk önce Safirberry üzerinde ortaya çıktı.